×

Studiedag Grenzeloos Zorgzaam
Psychiatrische hulpverlening in een migratiecontext

 

1 april 2026

Op woensdag 1 april 2026 organiseren wij de studiedag Grenzeloos Zorgzaam, met als centraal thema: psychiatrische hulpverlening in een migratiecontext.

In een samenleving die steeds diverser wordt, staan zorgverleners voor nieuwe en complexe uitdagingen. Tijdens deze studiedag staan we stil bij kwaliteitsvolle, cultuursensitieve en mensgerichte zorg voor mensen met een migratieachtergrond. We bieden ruimte voor reflectie, verdieping en uitwisseling tussen professionals uit verschillende sectoren.

De studiedag richt zich tot zorgprofessionals en andere medewerkers die in de praktijk in contact komen met mensen met een migratieachtergrond, zoals psychiaters, psychologen, sociaal werkers, verpleegkundigen, therapeuten, beleidsmedewerkers en andere geïnteresseerden.

dagplanning:  

08u00Deuren

08u30Onthaal met koffie

09u00: Inleiding door Laura & Seline

09u15: Fedasil

09u30: Ilse Derluyn

10u10Koffiepauze

10u40: Mattias Strand

11u20: Lukas & Laura

12u00: Brenda Anyango

12u30Lunchpauze

13u30: 1e workshop

14u45: overgang naar 2e workshop

15u00: 2e workshop

16u15Einde

Voormiddag: plenaire lezingen 

In de voormiddag verwelkomen we een sterke groep keynote sprekers uit binnen- en buitenland, die elk vanuit hun expertise en ervaring inzichten delen rond transculturele en psychiatrische zorg:

  • Dr. Mattias Strand – psychiater, Transcultural Centre, Karolinska Institute (Stockholm)
  • Prof. dr. Ilse Derluyn – hoogleraar Interculturele Pedagogiek (UGent)
  • Pieter Spinnewijn – directeur generaal Fedasil
  • Brenda Anyango – psychologe bij SemaNami en ervaringsdeskundige
  • Dr. Laura Van de Vliet – psychiater, PZ Sint-Alexius
  • Dr. Lukas Claus – psychiater en onderzoeker (VUB – UA)

 

Namiddag: workshops

In de namiddag nemen deelnemers deel aan twee workshops, gekozen uit een gevarieerd aanbod. De workshops laten toe om dieper in te gaan op specifieke thema’s en praktijkgerichte vragen. Hieronder kan je een overzicht van de mogelijke workshops terugvinden.

Workshop

Intercultureel bemiddelen & tolken in de geestelijke gezondheidszorg
Begeleiding: Hans Verrept
Celhoofd Interculturele Bemiddeling & Beleidsondersteuning, FOD Volksgezondheid

Korte inhoud workshop:

Tijdens de workshop stellen we het aanbod aan interculturele bemiddeling voor. We gaan daarna in op de vraag hoe een intercultureel bemiddelaar tot de kwaliteit van de hupverlening kan bijdragen.  We formuleren een aantal aanbevelingen die kunnen bijdragen tot een goede samenwerking. Die zijn gebaseerd op de wetenschappelijke literatuur, en ervaringen van hulpverleners en intercultureel bemiddelaars. De workshop wordt interactief opgezet met veel ruimte voor de inbreng en ervaringen van de deelnemers.

 

Workshop 

Cultuursensitief werken in de forensische psychiatrie
Begeleiding: Dr. Marjolein De Pau
Post-doctoraal onderzoeker, Vakgroep Orthopedagogiek, UGent

 

Workshop 

Aan de slag met culturele diversiteit: de culturele formulering
Begeleiding: Dr. Lukas Claus
Psychiater en expert cultuursensitieve zorg

Dr. Laura Van de Vliet
Psychiater POZAH

Inhoud:

Elk verhaal is uniek, elke uiting van ziekte is dat ook. Culturele aspecten zijn van belang binnen elk behandelaar-patiënt contact. De culturele formulering biedt een narratieve en persoonsgerichte benadering om aandacht te hebben voor cultuur en context bij de evaluatie van psychische klachten. In deze workshop willen wij jullie aan de hand van casussen laten kennis maken met de praktische toepassingen van de culturele formulering in een klinische behandelsetting.

 

 Workshop 

Culturele diversiteit en psychofarmacologie
Begeleiding: Dr. Seline van den Ameele
Volwassenpsychiater en integratief psychotherapeut, CHU Brugmann (Brussel), verbonden aan UAntwerpen

 

Workshop 

POZAH - Pre-therapie voor psychisch kwetsbare asielzoekers: proeven van een cultuursensitief groepsaanbod
Begeleiding: Petra Spoelders
Master sociaal werk, psychosociale dienst POZAH

Michelle Vanderveeren
Ergotherapeute POZAH

Inhoud:
Binnen POZAH engageren we ons om een betekenisvol therapeutisch programma aan te bieden voor psychisch kwetsbare asielzoekers. Door middel van laagdrempelige ontmoetingen tussen lotgenoten, zetten we in op het verwerven basisvaardigheden en nieuwe betekenisgeving om zo de draagkracht van deze kwetsbare doelgroep te vergroten. In een voorbeeldsessie van 1 uur, laten wij jullie graag kennismaken met ons aanbod.

 

Workshop 

Laagdrempelige stabilisatie en coping voor asielzoekers in CIBA
begeleiding: Bram De Bondt
Zorgcoördinator Rode Kruis Vlaanderen

Soumaya Zamounani

 

Workshop 

Sociaal werk met mensen met een migratieachtergrond
Begeleiding: Dr. Pascal Debruyne
Onderzoeker en lector Gezinswetenschappen en Sociaal Werk, Odisee Hogeschool campus Schaarbeek

Inhoud:
Sociaal werk is sterk geënt op de schema’s en uitgangspunten van de naoorlogse welvaartsstaat. Migratie daagt die schema’s en uitgangspunten echter uit. Mensen vallen niet van boven naar onder, maar moeten van onderop hun weg naar boven zien te vinden. We ervaren dat als navigeren door een doolhof waar dienstverlening geenszins op hun maat is uitgebouwd. In deze workshop bekijken we vooral hoe het anders kan: wat zijn handvatten voor sociaal werk in tijden van transnationale migratie.

 

Workshop

Tweetalige vraag-en-antwoordsessie over gespecialiseerde ambulante ondersteuning van mensen zonder verblijfsrecht (Voertaal: Frans, met Nederlandse parafrasering)
Begeleiding: Alain Vanoeteren
Directeur en stichter van Ulysse, gespecialiseerd in ambulante opvang van mensen zonder verblijfsrecht

Inhoud:

In dit vraag-antwoordgesprek gaat dr. Lukas Claus in gesprek met Alain Vanoeteren, oprichter en directeur van Ulysse, een Brusselse geestelijke gezondheidsdienst die sinds 2002 psychotherapeutische begeleiding biedt aan mensen in een onzekere verblijfssituatie. Alain zal toelichten hoe Ulysse, geïnspireerd door de institutionele psychotherapie, een collectief en veilig therapeutisch kader creëert in een context van toenemende structurele kwetsbaarheid, gebrek aan opvang en migratietrauma. Het gesprek zal inzoomen op de specifieke werkwijze van Ulysse, de evolutie van het lijden mensen in onzeker verblijf, en de klinische en ethische uitdagingen van werken in een steeds uitdagendere opvangcontext. 

Lors de cette rencontre, le Dr Lukas Claus s'entretiendra avec Alain Vanoeteren, fondateur et directeur d'Ulysse, un service de santé mentale basé à Bruxelles qui offre des accompagnements psychothérapeutiques aux personnes en précarité de droit au séjour depuis 2002. Alain expliquera comment Ulysse, inspiré par la psychothérapie institutionnelle, crée un cadre thérapeutique collectif et sûr dans un contexte de vulnérabilité structurelle croissante, de manque d'accueil et de traumatisme migratoire. L'entretien mettra l'accent sur la méthodologie spécifique d'Ulysse, l'évolution de la souffrance des personnes exilées, et les défis cliniques et éthiques du travail dans un contexte d'accueil de plus en plus difficile.

 

Workshop 

Klinisch werk met niet-begeleide minderjarige vluchtelingen: het vormgeven van een ‘voldoende veilige’ relatie
Begeleiding: Dr. Jakob Versteele
Kinder- en jeugdpsychiater, supervisor afdeling PASO, UPC KU Leuven

Lieve Van Aerschot
collaboratief psycholoog op PASO

 

Workshop 

Psychische kwetsbaarheid in de asielprocedure: balanceren tussen rechten en plichten
Begeleiding: Gunter Habets
Attaché Juridische Dienst, Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen
Projectleider AMIF-project Kwetsbaarheid en Asiel

Inhoud:
De fysieke en mentale gezondheid van asielzoekers speelt een belangrijke rol binnen het asielcontentieux. Dit roept vragen op over regelgeving, zorgnoden en samenwerking tussen asielinstanties en zorgverleners. Deze workshop wil verbinden en verkennen hoe beide sectoren elkaar kunnen versterken in het belang van de meest kwetsbaren.

 

 

 

Praktische informatie

Locatie: Erasmushogeschool Brussel, Campus Bloemenhof, Zespenningenstraat 70, 1000 Brussel (Bereikbaarheid) 

Datum: Woensdag 1 april 2026
Deelnameprijs: €80 per persoon

Inschrijvingen zijn afgesloten.